ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଗୀତରେ *ଓଡ଼ିଆଣୀର ଜୀବନ ଚର୍ଯ୍ୟା 



କୌଣସି ଦେଶ ବା ସଭ୍ୟତା ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ହେଲେ ତାର ଇତିହାସକୁ ହିଁ ଆମକୁ ଜାଣିବାକୁ ପଡିଥାଏ l ସେହିପରି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସକୁ ପାଠ କଲେ ଆମେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିବା l ପ୍ରାଚୀନ ଶିଳାଲେଖ ଓ ସାରଳା ଯୁଗ ପୂର୍ବରୁ ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ ର ସୃଷ୍ଟି l ଏହା ମୌଖିକ l ଲୋକ ମୁଖରୁ ଲୋକ ମୁଖ ଗତି କରି ଲୋକ ମୁଖରେ ହିଁ ରହିଯାଇଥାଏ l ସେମାନଙ୍କର ବାସ୍ତବ ଓ ସାମାଜିକ ଅନୁଭୂତି ହିଁ ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ l
ଲୋକ ସାହିତ୍ୟକୁ ୩ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି l )୧)ଲୋକ ଗଳ୍ପ ୨ )ଲୋକ ଗୀତ
୩ )ଲୋକ ନାଟକ
ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଲୋକ ଗୀତ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଭାଗ l
ଆଦିମ ଲୋକମାନେ ପୁରାକାଳରେ ପାହାଡ଼ ଜଙ୍ଗରେ ବାସ କରୁଥିଲେ l ସେମାନେ ଗଛର ବକଳ ପିନ୍ଧୁଥିଲେ ଓ ଫଳମୂଳ ଖାଉଥିଲେ l ସଭ୍ୟତା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଥିଲା ସୀମିତ l ସେମାନେ ପ୍ରକୃତି ର ଶୋଭା, ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ, ଆକାଶରନୀଳିମା, ପକ୍ଷୀର କାକଳି, ଝରଣାର କୁଳୁ କୁଳୁ ଶବ୍ଦ, ଫୁଲର ବାସ୍ନା ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଆଣୁଥିଲା ଉନ୍ମାଦନା ଓ ପୁଲକିତ କରୁଥଲା ହୃଦୟକୁ l ତେଣୁ ଲୋକ ଗୀତର ସ୍ରଷ୍ଟା ଆଗେ ଗାଇଛି, ତା ପରେ କହିଛି l ସେ ଗାଇଛି ନିଜ ପରିବେଶକୁ ନେଇ, ନିଜ ସମାଜକୁ ନେଇ, ନିଜ ମଣିଷକୁ ନେଇ, ନିଜ ଅନୁଭୂତିକୁ ନେଇ l ତେଣୁ ଏହା କୃତିମ ନ ହୋଇଛି ପ୍ରାକୃତିକ, ବାସ୍ତବ l ଲୋକ କବି ପଲ୍ଲୀର କଥା ହିଁ କହିଛି l ଯେଉଁ ଗୀତ ଲୋକ ମୁଖରେ ରହିଛି, ତାର କିଛି ବିଧିବଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ନାହିଁ ତାକୁ ଲୋକ ଗୀତ କୁହାଯାଏ l ଏହାର କବି କେହି ନ ଥାନ୍ତି l କିନ୍ତୁ ତାର ବାସ୍ନାରେ ଚାରିଆଡ଼ ମହକିତ ହୋଇ ଥାଏ l ଏହି ଗୀତ କଳ୍ପନାରୁ ନୁହେଁ ବାସ୍ତବ ଅନୁଭୂତିରୁ ହିଁ ହୋଇଥାଏ l ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନର ଦୁଃଖ ସୁଖ ହିଁ ଏଥିରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥାଏl ଓଡିଶାର ପ୍ରକୃତ ଜୀବନ ଚର୍ଯ୍ୟା ଏଥିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ l
ଲୋକ ଗୀତକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି l
1)ନାରୀ ଲୋକ ଗୀତ
2)ପୁରୁଷ ଲୋକ ଗୀତ
3)ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ଲୋକ ଗୀତ
4)ଶିଶୁ ଗୀତ
ଆମର ଏଠାରେ ନାରୀ ଲୋକ ଗୀତ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ l
1)କାନ୍ଦଣା ଗୀତ
2)ଢଗ ଢମାଳି
3)ନାନା ବାୟା ଗୀତ
4)କୁଆଁରପୂନେଇଁ ଗୀତ, ଜହ୍ନି ଓଷା ଗୀତ
5)ରଜ ଦୋଳି ଗୀତ
6)ପୁଚି ଗୀତ
7)ଓଷା ପୂଜା ଗୀତ
8)ଚିତା କୁଟା ଗୀତ
9)ଡାଲଖାଇ ଗୀତ
#କାନ୍ଦଣା ଗୀତ –
ଏହି ଗୀତରେ ଝିଅମାନେ ଶାଶୁ ଘରକୁ ଗଲାବେଳେ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ବା ବାପ ଘରର ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି କୁ ମନେ ପକାଇ ସେ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକଶ କରିଥାଏ l ତା ଆଖିରୁ ଝରି ପଡୁଥିବା ମୁକ୍ତା ବିନ୍ଦୁ ସେଠି କଥା କୁହେ l ତା ଘରର ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକ ମାନେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଧରି ତାର ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କାନ୍ଦି ଥାନ୍ତି l
1)ସିନ୍ଦୁକ ଉପରେ ସାପ ଶୋଇଛି ହେ ଭାଇ
ରାଜl କୁ ମାରିବାକୁ ଜଗି ବସିଛି, ହେ ଭାଇ
ରାଜା ମଲେ ରାଣୀ ରାଜୁତି ନେବ, ହେ ଭାଇ
ମୁଁ ଗଲେ ତୁମ କଳଙ୍କ ଯିବ, ହେ ଭାଇ l
2)ସେ ଯେଉଁ ମାଲ୍ୟାଣୀ ତା ଯେଉଁ ଆଖି ଲୋ ବୋଉ
ଉଡ଼ନ୍ତା ଚଢେଇର ଗଣଇ ପକ୍ଷୀ ଲୋ ମୋ ବୋଉ (ଶାଶୁର ଗୁଣ ବାହୁନି କାନ୍ଦି ଥାଏ )
2)#ଢଗ ଢମାଳି
**********
ନିଜର ମନକଥାକୁ ଗୀତ ଆକାରରେ ଛିଗୁଲେଇ ବା ଉପଦେଶ ଦେଇ ହେଉ l
ଯଥା -ଛୀଇଲୋ ବିଲେଇ ଋଷୁ କାହିଁକି
ସେହି ଭl ଡ଼ିତଳେ ପଶୁ କାହିଁକି l
ଉପଦେଶ -ଆଲୋ ସଖି,
ଆପଣା ମହତ ଆପେ ରଖି l
ଯେ ନ ମାନିଲେ –
ଭସା ପଇଡ଼, ଭାସି ଯାଉ ଥିଲୁ ମଝି ନଈରେ, ଧରି ଆଣିଥିଲି ତୋତେ,
ଠାକରା ଗାଲରେମାଉଁସ ଲାଗିଛି ଜବାବ ଦେଉଛୁ ମୋତେ l
3)#ନାନା ବାଇଆ ଗୀତ
ମାଆ ପିଲାକୁ ଶୁଆଇବା ବେଳେ, ଖୁଆଇବା ବେଳେ, ଅଝଟ ହେଲା ବେଳେ, ତାକୁ ହସାଇଲା ବେଳେ ଆଉ ମନକୁ କିଣିବା ପାଇଁ ମଜା ମଜା କଥା କହି ତାକୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ନାନା ବାୟା ଗୀତ ଗାଇ ଥାଏ l
ଯଥା -ବାଇ ଚଢେଇ ରେ ବାଇ ଚଢେଇ, ତୋ ମା ଯାଇଛି ଗାଇ ଚରେଇ l
ଝୁଲ ରେ ହାତୀ ଝୁଲ, ବାହା ପାଣି ଖାଇ ଫୁଲ l
ଆ ଜହ୍ନ ମାମୁଁ ସରଗ ଶଶୀ,
ମୋ କାଁହ୍ନୁ ହାତରେ ପଡରେ ଖସି l
4)#କୁଆଁର ପୁନେଇଁ ଗୀତ
କୁଆଁର ପୁନେଇଁ ରାତିରେ ଝିଅମାନେ ଖେଳିଥାନ୍ତି l ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଗାଇଥାନ୍ତି l କୁଆଁର ପୁନେଇଁ ଜହ୍ନ ଲୋ ଫୁଲ ବଉଳ ବେଣୀ,
ପଡିଥାଏ ଘନ ଘନ ଲୋ ଫୁଲ ବଉଳ ବେଣୀ l
ସେମାନେ କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପରି ବର ପାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଓଷା କରିଥାନ୍ତି l ଜହ୍ନି ଓଷା ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ, ନୟାଗଡ ରେ ଅଧିକ ଝିଅ ମାନେ କରି ଥାନ୍ତି l
5)#ରଜ ଦୋଳି ଗୀତ -କୁଆରୀ ଝିଅ ବୋହୂମାନେ ଦୋଳିରେ ବସି ଏହି ଗୀତ ଗାଇ ନିଜ ମନର ଭାବ ଓ ଅନୁଭୂତିକୁ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି l ରଜ ମହୋତ୍ସବ ଓଡିଶାର ଐତିହ୍ୟ, ପରମ୍ପରା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବହନ କରିଥାଏ l
ରଜ ଦୋଳି କଟ ମଟ, ମୋ ଭାଇ ମୁଣ୍ଡରେ ସୁନା ମୁକୁଟ, ସୁନା ମୁକୁଟ ଲୋ ଦୂରୁ ଦିଶେ ଝଟ ଝଟ l
6)ପୁଚି ଗୀତ -ପୁଚି ଗୀତ ଦୁଇ ପ୍ରକାର -ଠିଆ ପୁଚି, ବସା ପୁଚି l
ଝିଅମାନେ ଖେଳିବା ବେଳେ ଏହି ଗୀତ ଗାଇ ଥାନ୍ତି -ଠିଆ ପୁଚି ନାରଙ୍ଗ ଗୋଡ଼ ଦିଇଟା ସାରଙ୍ଗ
ସାରଙ୍ଗ ବାଡ଼ିକି ଯାଇ ଥିଲି
ସାରଙ୍ଗ ଶୁଖୁଆ ଆଣିଥିଲି j
ଅଧା କଲି କଲି କଞ୍ଚା, ଅଧେ କଲି ଭଜା, ତୋ ଭଉଣୀ ରାଣୀ ହେଲେ ମୋ ଭାଇଟି ରାଜା l
ବସା ପୁଚି -ପୁଚି ଲୋ ଘୁଂଚି ଯା
ନଈ ତଳେ ତଳେ ଲୁଚି ଯା l
7)ଓଷା ପୂଜା ଗୀତ -ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି, ଧନ ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆଣୀ ବୋହୁ ଓ ଝିଅ ମାନେ ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ ପାଳନ କରି ଥାଏ l ସେଥି ମଧ୍ୟରେ ମାଣବସା, ସୋମନାଥ ବ୍ରତ, କେଦାର ବ୍ରତ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ, ବାଟ ଓଷା ଆଦି ପ୍ରଧାନ l ଝିଅ ମାନେ ଭାଇର ଶୁଭ ମାନସୀ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା କରିଥାନ୍ତି l
8)ଚିତା କୁଟା ଗୀତ -ଓଡ଼ିଆଣୀ ବୋହୁ ହାତ, ଗୋଡ଼ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଚିତା କୁଟଇ ଥାନ୍ତି l କୁଟେଇଲା ବେଳେ କଷ୍ଟ ନ ହେବା ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇ ଥାନ୍ତି l ଯଥା -ଆସ ଚିତା କୁଟି ଦେବି ଲବଙ୍ଗ ଲତା, ମୋ ଚିତା କୁଟିଲେ ହେବ ଜଗତ ଜିତା l
9)ଡାଲ ଖାଇ ଗୀତ -ସମ୍ବଲପୁରଓ ବଲାଙ୍ଗୀର ଆଦି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ଗୀତ ବୋଲନ୍ତି l ନିଜର ମନର କଥାକୁ ଗୀତରେ ଗାଇ ଶେଷରେ ଡାଲଖାଇ ଲଗାଇ ଥାନ୍ତି l
ଓଡ଼ିଆ ନାରୀ ଲୋକ ଗୀତରେ ଓଡ଼ିଆଣୀ ମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଚର୍ଯ୍ୟା ଫୁଟି ଉଠିଥାଏ l ମନୁଷ୍ୟ ମାତ୍ରେ ସଂଗୀତ ପ୍ରିୟ l ସଙ୍ଗୀତ ତାର ସାଥି l ଦୁଃଖ ଲାଘବ କରେ l ଅବାଟରେ ଗଲେ ବାଟ ଦେଖାଏ l ମନକୁ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରଦାନ କରେ l ଓଡ଼ିଆଣୀ ମାନଙ୍କର ଯାବତୀୟ ଅନୁଭୂତି ଓ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏଥିରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥାଏ l *****************
ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ରାଉତ, କୁଡ଼ୁମୁଲୁଗୁମ୍ମା, ମାଲକାନଗିରି l

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *